Βασικές πληροφορίες, γεγονότα και στατιστικά

Μαζική μεταφορά πτερυγίων – μια εύκολη συγκάλυψη

Το μαζικό εμπόριο πτερυγίων καρχαρία επιτρέπεται σε όλη την Ευρώπη σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία –  αν και εφόσον δεν προέρχεται από τα 12 είδη καρχαρία που προστατεύονται από τη συνθήκη CITES. Όσον αφορά στην εμπορία ολόκληρων καρχαριών, αυτά τα προστατευόμενα είδη καρχαριών μπορούν να αναγνωριστούν σχετικά εύκολα, όταν όμως πρόκειται μόνο για πτερύγια καρχαρία, ακόμη και ειδικοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην αναγνώρισή τους. Ένας από τους λόγους για αυτό είναι ότι το σχήμα και το χρώμα των πτερυγίων αλλάζουν κατά τη διαδικασία αφυδάτωσης και η αναλογία μεγέθους δεν μπορεί να υπολογιστεί χωρίς το αντίστοιχο σώμα του καρχαρία. Επιπλέον, εμπορευόμενα πτερύγια είναι συνήθως ένα μείγμα από διαφορετικές ηλικιακές ομάδες ατόμων – γεγονός που δυσκολεύει ακόμα περισσότερο την αναγνώριση, καθώς τα χαρακτηριστικά για τα είδη των νεαρών σε ηλικία καρχαριών συχνά δεν είναι τόσο διακριτά.

Η κατάσχεση τριών τόνων πτερυγίων καρχαρία στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης την άνοιξη του 2018 [1] είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της διευκόλυνσης και συγκάλυψης του παράνομου εμπορίου προστατευόμενων ειδών καρχαριών. Μεταξύ των πτερυγίων, τα οποία προορίζονταν για μεταφορά από το Μεξικό στο Χονγκ Κονγκ μέσω της Ευρώπης, υπήρχαν επίσης αρκετά προστατευόμενα είδη βάσει της συνθήκης CITES. Μερικά από αυτά τα είδη μπορούν να αναγνωριστούν από μοναδικά χαρακτηριστικά πτερυγίων, η αναγνώριση διευκολύνεται επίσης από ειδικά προγράμματα όπως το λογισμικό iSharkFin του FAO [2]. Ωστόσο, πολλά είδη δεν μπορούν πλέον να διαφοροποιηθούν με αυτόν τον τρόπο και πρέπει να χρησιμοποιηθούν πολύπλοκες μέθοδοι ανάλυσης DNA.

Μια επιστημονική μελέτη από το 2018 αναφέρει επίσης ότι τα πτερύγια πολλών ειδών που περιλαμβάνονται στο CITES εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο αγοραπωλησίας, συχνά χωρίς την απαραίτητη άδεια. Τα περισσότερα δείγματα πτερυγίων που πωλήθηκαν στο Χονγκ Κονγκ και στα οποία έγινε ανάλυση DNA, ταυτοποιήθηκαν ως προστατευόμενα είδη [3]. Το Χονγκ Κονγκ είναι κομβικό σημείο για το εμπόριο πτερυγίων καρχαρία.

Η επέκταση του κανονισμού «Πτερύγια σε Φυσική Συνοχή με το Σώμα των Καρχαριών» διευκολύνει την παρακολούθηση και αναγνώριση των ειδών καρχαριών προς εισαγωγή και εξαγωγή και εμποδίζει τη συγκάλυψη παράνομου εμπορείου ειδών. Επιπλέον, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι πολλά από τα πτερύγια καρχαρία που αποστέλλονται μαζικά έχουν αφαιρεθεί από το ζώο με τη βάρβαρη πρακτική αφαίρεσης [1] – γεγονός που πρόκειται να αποτραπεί με την επέκταση του κανονισμού που αιτούμαστε και έτσι το εμπόριο καρχαριών στο σύνολό του θα γινόταν λιγότερο.

[1] SHARKPROJECT specifies and archives confiscated shark fins, 2018.https://www.sharkproject.org/sharkproject-spezifiziert-und-archiviert-beschlagnahmte-haiflossen/
[2] Food and Agriculture Organization of the United Nations: SharkFin Guide: identifying sharks for their fins
[3] Cardeñosa, D. et al., 2018. CITES-listed sharks remain among the top species in the contemporary fin trade. Conservation Letters, 07

Γενετική ταυτοποίηση πτερυγίων – μια περίπλοκη διαδικασία DNA

Η γενετική ταυτοποίηση των πτερυγίων καρχαριών στις εισαγωγές και τις εξαγωγές είναι σημαντική για τον εντοπισμό του παράνομου εμπορίου και για την παρέμβαση σε εγκληματικές ενέργειες εάν είναι απαραίτητο. Οι ειδικοί μπορούν να βοηθήσουν [1], αλλά σε πολλές περιπτώσεις το είδος μπορεί να αναγνωριστεί μόνο με ανάλυση DNA. Η μέθοδος που είναι γνωστή ως DNA barcoding λειτουργεί με παρόμοιο τρόπο με τα γενετικά αποτυπώματα στην εγκληματολογία: το DNA των πτερυγίων καρχαρία απομονώνεται, επεξεργάζεται και προσδιορίζεται η αλληλουχία. Έπειτα, τα μεμονωμένα γονιδιακά τμήματα συγκρίνονται με μια βάση δεδομένων και τα πτερύγια καρχαρία μπορούν να αποδοθούν στο είδος τους με βάση τα ειδικά γενετικά χαρακτηριστικά του είδους. [2] Αυτή η μέθοδος έχει αποδείξει, για παράδειγμα, ότι πολλά είδη καρχαρία και σαλάχια που ταξινομούνται ως απειλούμενα είναι ακόμη διαθέσιμα στη διεθνή αγορά [3] και ότι τα προϊόντα British Fish & Chips περιέχουν κρέας καρχαρία [4], συμπεριλαμβανομένων των ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση.

Περιορισμός του εμπορίου καρχαριών σε ολόκληρο το σώμα. Παρόλο που το barcoding του DNA έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία στην επιστήμη και την προστασία απειλούμενων ειδών για αρκετά χρόνια, η διαδικασία εξακολουθεί να είναι εργατικά απαιτητική και δαπανηρή. Το DNA barcoding μεγάλων ποσοτήτων εμπορευόμενων πτερυγίων καρχαρία, όπως οι τρεις τόνοι κατασχεθέντων πτερυγίων καρχαρία στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης το 2018[1], είναι μια εξαιρετικά δαπανηρή ανάλυση. Παρόλο που η μέθοδος αυτή είναι κατάλληλη για ελέγχους ρουτίνας και επιστημονικές μελέτες, δεν είναι ιδανική για ελέγχους μεγάλων ποσοτήτων.

Ο περιορισμός του εμπορίου καρχαρία σε πώληση ολόκληρου του σώματος του υπόσχεται να καταστήσει ευκολότερο τον εντοπισμό των προστατευόμενων ειδών καρχαρία κατά τη διάρκεια ελέγχων ρουτίνας. H δαπανηρή ανάλυση DNA θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.

[1] SHARKPROJECT specifies and archives confiscated shark fins, 2018.https://www.sharkproject.org/sharkproject-spezifiziert-und-archiviert-beschlagnahmte-haiflossen/
[2] Food and Agriculture Organization of the United Nations: SharkFin Guide: identifying sharks for their fins
[3] Cardeñosa, D. et al., 2018. CITES-listed sharks remain among the top species in the contemporary fin trade. Conservation Letters, 07

Καρχαρίες που αναφέρονται ως απειλούμενοι από το IUCN – τελευταία ανανέωση: 7 Αυγούστου 2019

Note Latin name Common name Trend IUCN classification
Alopias pelagicus Pelagic Thresher Pazifischer Fuchshai vu
Alopias superciliosus Bigeye Thresher Shark Großaugen Fuchshai vu
Alopias vulpinus Common Thresher Shark Gemeiner Fuchshai vu
Atelomycterus baliensis Bali Catshark Bali-Katzenhai ? vu
Brachaelurus colcloughi Colclough‘s Shark Blaugrauer Blindhai vu
Carcharhinus albimarginatus Silvertip Shark Silberspitzenhai vu
Carcharhinus borneensis Borneo Shark Borneohai ? en
new Carcharhinus dussumieri Whitecheek Shark Weißwangen-Hai en
Carcharhinus falciformis Silky Shark Seidenhai vu
Carcharhinus hemiodon Pondicherry Shark Pondicherryhai ? cr
Carcharhinus leiodon Smoothtooth Blacktip Shark GlattzahnSchwarzspitzenhai en
Carcharhinus longimanus Oceanic Whitetip Shark WeißspitzenHochseehai vu
Carcharhinus obscurus Dusky Shark Schwarzhai vu
Carcharhinus plumbeus Sandbar Shark Sandbankhai vu
Carcharhinus signatus Night Shark Atlantischer Nachthai vu
new Carcharhinus tjutjot Indonesian Whaler Shark vu
Carcharias taurus Sand Tiger Shark Sandtigerhai ? vu
Carcharodon carcharias Great White Shark Großer Weißer Hai ? vu
Centrophorus harrissoni Harrisson‘s Dogfish Stummer Gulperhai en
Centrophorus lusitanicus Lowfin Gulper Shark Lusitanischer Schlingerhai ? vu
Centrophorus squamosus Leafscale Gulper Shark Blattschuppen Schlingerhai vu
new Centrophorus owstonii Roughskin Dogfish ? vu
Cetorhinus maximus Basking Shark Riesenhai vu
new Cephaloscyllium albipinnum Whitefin Swellshark cr
Chaenogaleus macrostoma Hooktooth Shark Hakenzahn Hai ? vu
Dalatias licha Kitefin Shark vu
Eusphyra blochii Winghead Shark FlügelkopfHammerhai en
Galeorhinus galeus Tope Shark Hundshai vu
Galeus mincaronei Shawtail Catshark Sägeschwanz Katzenhai vu
Glyphis gangeticus Ganges Shark Gangeshai cr
Glyphis garricki Northern River Shark Flusshai cr
Glyphis glyphis Speartooth Shark Speerzahnhai en
Glyphis siamensis Irrawaddy River Shark Irrawaddy-Flusshai ? cr
Halaelurus boesemani Speckled Catshark Gesprenkelter Katzenhai vu
Haploblepharus fuscus Brown Shyshark Brauner Katzenhai ? vu
Haploblepharus kistnasamyi Natal Shyshark Natal-Katzenhai ? cr
Hemigaleus microstoma Sicklefin Weasel Shark SichelflossenWieselhai vu
Hemipristis elongata Snaggletooth Shark Fossilhai vu
Hemiscyllium hallstromi Papuan Epaulette Shark Papua-Epaulettenhai ? vu
Hemiscyllium strahani Hooded Carpet Shark Hauben Epaulettenhai ? vu
Hemitriakis leucoperiptera Whitefin Topeshark ? en
Holohalaelurus favus Honeycomb Izak Catshark Izak-Katzenhai en
Holohalaelurus punctatus African Spotted Catshark Weiß gefleckter Katzenhai en
Isogomphodon oxyrhynchus Daggernose Shark Dolchnasenhai cr
Isurus oxyrinchus Shortfin Mako Kurzflossen-Mako en
Isurus paucus Longfin Mako Langflossen-Mako en
Lamiopsis temminckii Broadfin Shark Breitflossenhai en
Lamna nasus Porbeagle Heringshai vu
Mustelus fasciatus Striped Smoothhound Gestreifter Samthund cr
Mustelus mustelus Common Smoothhound Grauer Glatthai vu
Mustelus schmitti Narrownose Smoothhound Engnasen-Glatthai en
Mustelus whitneyi Humpback Smoothhound vu
Nebrius ferrugineus Tawny Nurse Shark Gewöhnlicher Ammenhai vu
Negaprion acutidens Sharptooth Lemon Shark SichelflossenZitronenhai vu
Odontaspis ferox Smalltooth Sand Tiger KleinzahnSandtigerhai vu
Oxynotus centrina Angular Rough Shark Gefleckte Meersau ? vu
Pseudoginglymostoma brevicaudatum Shorttail Nurse Shark KurzschwanzAmmenhai ? vu
Rhincodon typus Whale Shark Walhai en
Schroederichthys saurisqualus Lizard catshark Eidechsenkatzenhai ? vu
Scylliogaleus quecketti Flapnose Houndshark NasenlappenGlatthai ? vu
new Scymnodon plunketi Plunket’s Shark vu
Sphyrna lewini Scalloped Hammerhead Bogenstirn Hammerhai ? en
Sphyrna mokarran Great Hammerhead Großer Hammerhai en
Sphyrna tudes Smalleye Hammerhead KleinaugenHammerhai vu
Sphyrna zygaena Smooth Hammerhead Glatter Hammerhai vu
Squalus acanthias Spiny Dogfish Dornhai vu
new Squalus chloroculus Greeneye Spurdog en
Squalus montalbani Philippine Spurdog Philippinischer Dornhai vu
Squatina aculeata Sawback Angelshark Sägerücken-Engelhai cr
Squatina albipunctata Eastern Angel Shark Östlicher Engelshai vu
upgraded Squatina argentina Argentine Angel Shark Argentinischer Engelhai cr
Squatina formosa Taiwan Angelshark Taiwanesischer Engelhai ? en
Squatina guggenheim Guggenheim Engelhai en
Squatina japonica Japanese Angelshark Japanischer Engelshai ? vu
Squatina nebulosa Clouded Angelshark Getrübter Engelshai ? vu
upgraded Squatina occulta Smoothback Angel Shark cr
Squatina oculata Smoothback Angelshark Glatte Engelhai cr
Squatina squatina Angelshark Gemeiner Engelhai cr
Squatina tergocellatoides Ocellated Angelshark ? vu
Stegostoma fasciatum Zebra Shark Zebrahai en
Triakis acutipinna Sharpfin Houndshark Scharfflossen Hundshai en
Triakis maculata Spotted Houndshark Gepunkteter Hundshai vu